Biên soạn: ThuVienDeThi.org ĐỀ THAM KHẢO ĐỀ THI GIỮA KÌ I - NĂM HỌC 2026-2027 ĐỀ SỐ 05 Môn: Ngữ văn - Lớp: 6 Thời gian làm bài: 90 phút Làm bài trên giấy riêng. Không sử dụng tài liệu hoặc thiết bị tra cứu. PHẦN I. ĐỌC HIỂU (6 điểm) Đọc ngữ liệu sau và trả lời các câu 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10. CHÂU CHẤU ĐÁ VOI Xưa có một năm, đang giữa lúc cỏ tươi, lúa chín, có một con voi đâu tự trên rừng lạc xuống, sừng sững đứng giữa cánh đồng mà quật tai, mà giơ ngà, mà uốn vòi, mà vẫy đuôi mãi không đi. Thành bao nhiêu những loài cầm thú khác từ con trâu, con bò cho đến các giống chim chóc, con nào cũng sợ oai voi, cứ phải ẩn núp các nơi, không dám ra đồng tự do ăn cỏ, ăn thóc như trước nữa. Lúc bấy giờ có một con châu chấu nhảy nhót dưới đám cỏ, chỉ sợ chân voi giẫm phải, mới hội họp cả bao nhiêu châu chấu lại mà bàn rằng: «Anh voi bây giờ anh ấy chướng quá! Nếu anh cứ đứng đây mãi, thì bao nhiêu loài trâu, bò, hươu, nai, chim chóc đến không có miếng mà ăn. Mà cả bọn ta nữa, tính mệnh rồi cũng đến nguy với cái anh bốn cẳng to bằng bốn cái cột nhà ấy Như ta đây, mình nhỏ sức yếu thật. Nếu ra lấy sức mà chọi một với anh ấy, thì tất ta thua. Nhưng nếu bây giờ tất cả bao nhiêu anh em cùng ùa vào một lúc, lấy càng ta chém, lấy chân ta đá, thì thử liệu xem anh ấy có còn đứng vững được nữa chăng?» Đàn châu chấu nghe nói cho là có lý, rồi rủ nhau cùng xông cả vào một lượt nào đâm, nào đá, nào chém, nào bổ, con bên tai, con bên má, con ở dưới đuôi, con ở đầu vòi. Đúng lúc bất ngờ, voi ta hoảng lên sợ quá, vội bỏ chạy thẳng một mạch lên rừng, không dám nghênh ngang đứng đấy nữa. Châu chấu, trâu, bò, hươu, nai, chim chóc mới lại được xuống đồng, được thong thả mà ăn cỏ, ăn lúa. Thế là châu chấu bé như thế mà châu chấu đánh nổi voi, vì châu chấu nhiều. Và bởi chuyện này mới thành câu tục ngữ rằng: «Châu chấu đá voi» (Nguyễn Văn Ngọc sưu tầm, Truyện cổ nước Nam, tập II: Muông chim, mục 88; bản điện tử trên dilib.vn, trang PDF 139) Chướng: trái lẽ, gây khó chịu cho người khác. Chọi một: đối chọi một mình. Câu 1 đến câu 8: chọn một phương án đúng; ghi số câu và chữ cái tương ứng (A, B, C, D) vào giấy làm bài. Câu 1. (0,5 điểm) Truyện được kể theo ngôi nào? A. Ngôi thứ nhất, người kể là châu chấu B. Ngôi thứ nhất, người kể là voi C. Ngôi thứ ba, người kể không xưng tôi D. Lời kể luân phiên của voi và châu chấu 46 Biên soạn: ThuVienDeThi.org Câu 2. (0,5 điểm) Sau khi voi bỏ chạy, những loài vật ở cánh đồng làm gì? A. Lại xuống đồng ăn cỏ, ăn lúa B. Cùng đuổi theo voi lên rừng C. Rời cánh đồng để tìm nơi ở mới D. Tiếp tục ẩn núp ở khắp nơi Câu 3. (0,5 điểm) Từ nào sau đây là từ láy? A. Cánh đồng B. Tính mệnh C. Anh em D. Sừng sững Câu 4. (0,5 điểm) Chi tiết nào thể hiện rõ biện pháp nhân hóa? A. Voi quật tai, giơ ngà, uốn vòi B. Châu chấu hội họp và bàn cách hành động C. Châu chấu nhảy nhót dưới đám cỏ D. Trâu, bò xuống đồng ăn cỏ Câu 5. (0,5 điểm) Vì sao khi bàn với cả đàn, châu chấu nhắc đến việc trâu, bò, hươu, nai, chim chóc không có miếng ăn? A. Để khẳng định các loài kia đã ăn hết thức ăn của châu chấu B. Để yêu cầu các loài kia tự tìm một cánh đồng khác C. Để cho thấy việc giải quyết trở ngại liên quan đến cuộc sống chung D. Để chứng tỏ các loài kia sẽ thay châu chấu đối đầu với voi Câu 6. (0,5 điểm) Trong câu kể voi không dám “nghênh ngang đứng đấy nữa”, từ “nghênh ngang” diễn tả điều gì? A. Dáng đứng thiếu vững vàng vì quá sợ hãi B. Vẻ hiên ngang để bảo vệ các loài yếu C. Sự thong thả khi nghỉ ngơi sau chuyến đi D. Dáng vẻ coi thường xung quanh, không kiêng nể ai Câu 7. (0,5 điểm) Trong cụm danh từ “bốn cái cột nhà ấy”, từ “ấy” bổ sung thông tin gì? A. Chỉ đặc điểm về chiều cao của cột nhà B. Xác định những cột nhà đang được nhắc đến C. Chỉ số lượng cột nhà có trong ngôi nhà D. Chỉ vật liệu dùng để làm các cột nhà 47 Biên soạn: ThuVienDeThi.org Câu 8. (0,5 điểm) Cách lập luận của châu chấu khi bàn với cả đàn được thể hiện đúng nhất ở phương án nào? A. Nêu nguy cơ, thừa nhận mình yếu khi đơn độc rồi đề xuất cùng hành động B. Khoe sức mạnh của bản thân rồi yêu cầu cả đàn đứng ngoài quan sát C. Kể chuyện đã thắng voi rồi khuyên cả đàn không cần chuẩn bị D. Chê các loài khác nhút nhát rồi yêu cầu chúng tự đuổi voi Câu 9. (1,0 điểm) Nhóm em đang chuẩn bị một sản phẩm chung thì một bạn chưa làm xong phần việc, khiến các phần còn lại phải chờ. Từ câu chuyện, em hãy đề xuất hai bước cụ thể để nhóm tiếp tục công việc và giải thích vì sao cách làm đó phù hợp. Câu 10. (1,0 điểm) Một bạn cho rằng: “Gặp ai cản trở công việc của nhóm, cứ làm như đàn châu chấu trong truyện là được.” Em đánh giá ý kiến này thế nào? Nêu căn cứ từ truyện và giải thích cách vận dụng phù hợp với học sinh. PHẦN II. VIẾT (4 điểm) Câu 11. (4,0 điểm) Viết bài văn kể lại một trải nghiệm em cùng những người khác thực hiện một công việc chung. Kể bằng ngôi thứ nhất; làm rõ khó khăn đã gặp, việc em làm để góp phần giải quyết và cảm xúc của em trong quá trình ấy. Em tự chọn trải nghiệm phù hợp để chia sẻ; độ dài định hướng khoảng 350-450 chữ. 48 Biên soạn: ThuVienDeThi.org ĐỀ THAM KHẢO ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ SỐ 05 GIỮA KÌ I - NĂM HỌC 2026-2027 Môn: Ngữ văn - Lớp: 6 Chấm theo thang điểm 10. Chấp nhận cách hiểu, cách diễn đạt khác có căn cứ và đáp ứng yêu cầu. Gợi ý không phải đáp án duy nhất. Điểm không vượt mức tối đa của từng tiêu chí; phần không đáp ứng hoặc bỏ trống cho 0 điểm. Cộng điểm thành phần rồi làm tròn điểm toàn bài đến một chữ số thập phân; không làm tròn riêng từng ý. Ví dụ: 7,25 thành 7,3; 7,75 thành 7,8. Với phần Viết, khoảng 350-450 chữ là định hướng, không tự động trừ theo số chữ. Chấm mức đáp ứng thực tế; không trừ hai lần cùng lỗi. C1 xét kiểu bài và ngôi kể; C2 xét đúng trọng tâm; C3 xét sự triển khai; C4 xét tổ chức; C5 xét ngôn ngữ. C2 không thay điểm C3. PHẦN I. ĐỌC HIỂU (6 điểm) Câu 1. (0,5 điểm) Đáp án: C Người kể gọi nhân vật bằng tên loài, kể sự việc từ bên ngoài, không xưng tôi. Tiêu chí chấm Nội dung / mức đáp ứng Điểm Chọn C: 0,5 điểm; chọn sai, nhiều phương án hoặc bỏ trống: 0 điểm. 0,5 Câu 2. (0,5 điểm) Đáp án: A Đoạn gần cuối nêu trực tiếp các loài lại xuống đồng, thong thả ăn cỏ, ăn lúa. Tiêu chí chấm Nội dung / mức đáp ứng Điểm Chọn A: 0,5 điểm; chọn sai, nhiều phương án hoặc bỏ trống: 0 điểm. 0,5 Câu 3. (0,5 điểm) Đáp án: D Sừng sững là từ láy toàn bộ có biến đổi thanh điệu; ba từ còn lại không phải từ láy. Tiêu chí chấm Nội dung / mức đáp ứng Điểm Chọn D: 0,5 điểm; chọn sai, nhiều phương án hoặc bỏ trống: 0 điểm. 0,5 Câu 4. (0,5 điểm) Đáp án: B Hội họp, bàn bạc là hoạt động của con người được gán cho châu chấu; các phương án khác là hoạt động thông thường của loài vật. Tiêu chí chấm Nội dung / mức đáp ứng Điểm Chọn B: 0,5 điểm; chọn sai, nhiều phương án hoặc bỏ trống: 0 điểm. 0,5 49 Biên soạn: ThuVienDeThi.org Câu 5. (0,5 điểm) Đáp án: C Châu chấu nêu khó khăn của các loài khác trước khi nói nguy cơ của bọn mình; điều đó mở rộng lí do hành động từ nỗi sợ riêng đến cuộc sống chung. Không có ý tranh thức ăn, đuổi các loài đi hay nhờ chúng đánh thay. Tiêu chí chấm Nội dung / mức đáp ứng Điểm Chọn C: 0,5 điểm; chọn sai, nhiều phương án hoặc bỏ trống: 0 điểm. 0,5 Câu 6. (0,5 điểm) Đáp án: D Ngữ cảnh trước đó cho thấy voi phô oai khiến các loài phải né tránh; nghênh ngang mang sắc thái chê sự coi thường xung quanh, không phải hiên ngang tích cực. Tiêu chí chấm Nội dung / mức đáp ứng Điểm Chọn D: 0,5 điểm; chọn sai, nhiều phương án hoặc bỏ trống: 0 điểm. 0,5 Câu 7. (0,5 điểm) Đáp án: B Bốn chỉ số lượng; ấy có chức năng chỉ định, xác định đối tượng được nhắc đến, không cho biết chiều cao hay vật liệu. Tiêu chí chấm Nội dung / mức đáp ứng Điểm Chọn B: 0,5 điểm; chọn sai, nhiều phương án hoặc bỏ trống: 0 điểm. 0,5 Câu 8. (0,5 điểm) Đáp án: A Lời bàn lần lượt nêu nguy cơ thiếu thức ăn và bị giẫm, thừa nhận chọi một sẽ thua, sau đó đặt khả năng cùng ùa vào một lúc; đây là suy luận từ tình thế tới giải pháp. Tiêu chí chấm Nội dung / mức đáp ứng Điểm Chọn A: 0,5 điểm; chọn sai, nhiều phương án hoặc bỏ trống: 0 điểm. 0,5 Câu 9. (1,0 điểm) Có thể: cùng bạn xác định phần đang vướng và phần nào có thể hoàn thành trước; sau đó thống nhất người hỗ trợ, chia lại việc và thời điểm ghép sản phẩm. Cách làm tạo sự phối hợp thay vì mỗi người xử lí riêng lẻ, phù hợp việc đàn châu chấu bàn rồi cùng hành động. Chấp nhận hai bước khác khả thi, có liên hệ đúng. 50
Tài liệu đính kèm: